Rome in beeld

In de seminarweek van de ETH reisden we met de ontwerpstudio af naar Rome. Een verslag in beeld. (klik op de afbeeldingen om ze te vergroten)

Al fietsend, schetsend en rennend door Zürich

Het is zondag 14 maart 2010. De sneeuw verdwijnt langzaam uit de stad. Terwijl de hele stad nog slaapt ren ik samen met Fernando en Teresa door de grauwe straten van Zürich. Er wordt gepraat alsof we in de kroeg zitten en elkaar al weken niet hebben gezien. Nog een maand en dan rennen we tussen de marathonlopers in Zürich. Onze Mexicaanse vriend een hele, waarvan de helft Amerikaans begeleidt en de andere dus Nederlands. Op kilometer 19 draai ik m'n hoofd over m'n schouder en zie ik ineens het begin van dit semester mijlen ver weg liggen.

eerste presentatie

Maandag 23 februari, Scheuzerstrasse in Zürich. In tegenstelling tot de ETH campus 'op de berg' heeft professor Hans Kollhoff zich gevestigd in het centrum van Zürich. Een wit gebouwtje in een achtertuin. De hoge witte ruimte met zijn grote ramen en daklichten zit volgepropt met studenten. De sfeer is geladen en Kollhoff is er nog niet eens. Een uur later komt hij binnen. Bruine ribbroek met dito Kanis en Gunnink colbert. Met veel ontzag wordt hij gevolgd. De hiërarchisch ingestelde Zwitser zal het dan ook niet anders in zijn hoofd halen dan hem te benaderen met Herr Professor Kollhoff. Komende lente onder het genot van een wit biertje gewoon weer Hans? Hij begint te praten. Verwelkomt ons, verteld over de buurt, de gipsruimte, zijn standpunt, Rome, 3D rendering en het begrip van de stad. Spuugt hier en daar wat op modernisten, collega's op 'de berg' en andere volgens hem afgleidende architecten. Maar vooral passie, energie en zin in het nieuwe semester. Een sympathieke Duitse architect die even later de eerste opgave uitdeelt. Benadrukt wordt dat we dag en nacht in de studio geacht worden te werken in plaats van thuis, dat er geen rekening wordt gehouden met andere vakken die door ons worden gevolgd en dat we volgende week pünktlich om 10:00 onze eerste presentatie zullen hebben. Het semester is begonnen.

De volgende dag de berg op naar de campus. Door de donkerbruine gangen van de faculteit schuivelen studenten met zelfgemaakte roosters. In de master kies je je eigen vakken en bezoek je in de eerste twee weken zo veel mogelijk lezingen, seminars en workshops om er aan het einde van de rit een persoonlijk vakkenpakket aan over te houden. Na jaren van tenenkrommende colleges heb ik eindelijk de mogelijkheid weg te lopen uit collegezalen en binnen te lopen bij docenten die wel gepassioneerd over hun vak vertellen. Ook hier is het niveauverschil tussen de vakken is enorm laat hier en daar het academische gehalte te wensen over. Ik pak m'n stundenplan, maak wat aantekeningen en streep de slechtste vakken weg. De Arbeit kan beginnen. Aan de stad zal het niet liggen en lijkt er dan ook voor gemaakt. Overdag de serieuze blikken, 's avonds geen hond op straat.

Schetst tweede presentatie

Studiodag 2, week 2. Iedereen hangt voorzichtig z'n werk op. A1 panelen met kleurrijke collages vormgegeven door dagenlang Photoshoppen. Kollhoff komt binnen en gaat in 3,5 uur zonder pauze energiek door de vijfenveertig presentaties. Met mijn tekst en paneel dat totaal verschilt van mijn medestudenten weet ik een goede eerste indruk te maken. Half uurtje pauze en verder. We zijn in een buitenwijk van Zürich op excursie. De gestucte modernistische blokken moeten volgens de ontwikkelaars een nieuwe stad vormen buiten het centrum. Het ideale voorbeeld hoe het niet moet volgens Kollhoff en z'n assistenten. De opdracht; een sfeerbeeld in 3D neerzetten hoe het in onze ogen wel moet. Dat betekent in minder dan een week twee nieuwe computerprogramma's leren, schetsen, modelleren en renderen. Dus met een shit load aan werk maar snel naar huis. En dan sta je dus een paar dagen later in het holst van de nacht met een grijns en je lijkwitte medestudenten je eerste poster te plotten en is er weer een week voorbij.

Eerste render (ArchiCad / Cinema 4D)

Wat al maanden geleden lijkt is slechts twee weken. M'n verhuizing van Langstrasse naar Langmauerstrasse, van rauw uitgaansgebied naar luxe woonwijk. Van drie onderbroeken naar een hele kast vol. Want daar stonden ze, van Groningen naar Zürich; m'n moeder en m'n broertje. Met alles wat ik een maandje had moeten missen en een kus. Wat dozen en meubels maakten mijn plek in mijn gemütliche rijtjeshuis binnen een dag de mijne. Met meer bureauoppervlak dan bed, een fiets en een paar speakers gaat het sinds dat weekend hier helemaal los. Met de nieuwe mountainbike en een heerlijk zonnetje was het goed genieten met de familie. Fietstochten, kaasfondues en sterke verhalen.

Presentatiedag in de studio

Nog twee weken en de excursie naar Rome begint. Met een verplicht aan te schaffen klapstoel wordt het vier dagen non stop schetsen, palazzo onderzoek en classicistische basisbegrippen. Hopen dat tegen die tijd de lente is begonnen en Zürich wakker is geworden bij terugkomst. Het is hier eenvoudig 's avonds door de straten te lopen en niemand tegen te komen, volle trams te gebruiken waarin geen woord wordt gewisseld. Op dat gebied is het nog aklimatiseren. Het grote geld, onflexible structuren en beklemmende carrieres lijken Zürich op sommige dagen als een molensteen om de nek te hangen. Ik weet niet wat ik er van moet denken. Zürich houdt zijn hart vast, ik mijn optimistische geloof in een ander wereld. De verruckte Holländer al fietsend onderweg naar zijn revolutie in Züri.

Jetzt geht's los

En toen was het maandag 22 februari. De eerste dag van het voorjaarsemester aan de ETH. Dolende studenten door grijze gebouwen, gemengde gevoelens en hoge verwachtingen. De zon lichte de campus op de Hönggerberg aan en zette de faculteiten in spotlights. Dat twee van de vier vakken volgende week pas van start gingen leek een detail te zijn, maar werd met een suf college urban conditions reden van een matige start. Een up tempo blokje om het meer en de zon straalt meer in het donker van de avond dan in de bruine architectuur faculteit. Morgen m'n eerste dag ontwerpstudio. Morgen sta ik vroeg op en zal denken: jetzt geht's los!

Een glinsterende Zürichsee

Dat het maandag is betekent ook dat er al weer een week voorbij was. En in een week kan er veel gebeuren; wandelde ik vorige week nog door de sneeuw met de gedachte uit een politiek stabiel land te komen, liep ik afgelopen weekend in de eerste voorjaarszon hoofdschuddende te vertellen over ons kabinet. Ik knijp m'n ogen dicht vanwege de gouden glinstering van het kwakkelende water. In m'n gesprek over Nederland zet ik optimistisch de joker in. Sven Kramer: ook Nederlands, kan wel dingen afmaken. Ook uit '86 overigens, mijn jaar, een nieuwe generatie, ik grijns en zet mijn wandelings langs het meer voort.

Zürichsee

De Duitscursus zit er op en is met goed gevolg afgesloten. Met een stevige handdruk en een zandgeel certificaat konden we vrijdag met een gerust hard als afsluitende excursie naar de dierentuin. Ze zullen wel hebben gedacht; nu ze duits spreken kunnen ze vast ook met dieren praten. Na jarenlange afwezigheid slenterde ik langs ongelukkige pinguins, verstrooide kamelen en olifanten in hun mid-life. Misschien ben ik er nooit voor gemaakt. Geef mij maar een padestoel onder een hunebed. De gifkikkers hebben het uitje uiteindelijk nog weten te reden. Die gaven de dierentuin substantieel meer kleur.

Give your life a colour

En na een goede week, hoort een goed feestje. Maar Zürich is geen Berlijn, en Zwitsers zijn Spanjaarden. Dus daar sta je met je luchtgitaar in de gaafste discotheek van Zürich, blijkt er geen hond te zijn. Dan nog maar een avondje Langstrasse. Stukken de coke-dealende lerenjassen, de hipsters van de stad en de dichtgetikte locals. Goed vermaak met én zonder bijsmaak. Aan het eind van de avond slenter je dan naar huis om in je bed te ploffen en binnen de korste keren dezelfde zaterdag te beginnen als al die anderen die je die nacht zag; met een referende hoofdpijn, een bakkie koffie en de rommelmarkt op de Helvetiaplatz. Als een handelaar in opleiding verklaar je iemand voor gek zijn Duke Ellington plaat voor 5 franc te willen verkopen en drink je later (met plaat - voor 3 franc gekocht ) voor het driedubbele koffie tussen te grote brillen en te dure broeken. Dat is niet hypocriet, dat is genieten.

Nog een paar dagen en de Delft - Groningen - Zürich express komt naar me toe. Dus komend weekend gaat er verhuisd worden. Dankzij mams en my big brother kan ik vanaf komend weekend weer onder m'n eigen dekbedje op m'n eigen gitaar, m'n eigen blues spelen. Thuis komen bij jezelf voor gevorderden.

Zürich in beeld deel I

mijn pad (vandaag) door Zürich

door mijn ogen

Zaterdag in Zürich. Ik steek m'n zelfgemaakte stadskaart in m'n zak en vertrek. Dan mag een broodje shoarma 7 pleuro kosten, fietsen lenen ze gratis uit naast het station. Ik voel me als een vis in het water, een soort van thuiskomen. M'n rugzak met camera achterop in het mandje, automatische verlichting aan bij schemering en gaan. Hoewel de hele stad klaagt over het bitterkoude weer heb ik nergens last van. De harde koek van sneeuw op de trottoirs geeft de stad glans, de handschoenen even uit om dit met camera vast te leggen en weer verder. Langs musea, winkels, cafés, bars, restaurants crossend door de straten van Zürich. Hier het fotoverslag van stadstour per fiets.

Helvetiaplatz; rommelmarkt (in Oost Europese sferen) elke zaterdag

Haus Konstruktiv - platform voor architectuur

Uitkijk vanaf de uitkijktoren in de Freitag Flagship store

Schiffbau - oude scheepswerf met een nieuw cultureel programma

Ingang Les Halles - Inkoopshal voor biologisch eten, bar, cafë en restaurant

Flyers 'Trio from Hell' (band die elke zondag in bar Helsinki speelt)

Rotonde in woonwijk

Cultbioscoop Xenix op de Helvetiaplatz

Uitkijk vanaf de uitkijktoren in de Freitag Flagship store

Freitag Flagship store (interieur)

Freitag Flagship store gebouwd uit 17 oude zeecontainers

Freitag Flagship store (interieur)

Hotel Greulich

Binnenstad - rivier richting Zürich see

Community centre - (door EM2N)

Park voor het community centre

Kunsthal: Musea en galeries

Zürich correspondent

Met dezelfde snelheid als waarmee de sneeuw in Zürich komt, verdwijnt hij ook. Dus liepen ik na het slee-avontuur de dagen erna door droge, gesmolten straten bezaaid met kleine steentjes. Daar waar in Nederland het Europese winterweer vanmorgen voor kilometers lange files zorgde, zorgde hij in Zürich vooral voor een charmant wit deken. Met m'n gratis krantje stap ik in de tram onderweg naar m'n Duits cursus. 'Min vier graden, bitterkoud, niet van huis gaan zonder muts'. Ik hoop dat mijn bos krullen volstaat, want m'n Mütze heb ik thuis gelaten.

Gratis krant 20-minuten geeft kledingadvies

Afgelopen weekend verspreide onder feestend Zürich zich het smsje: 'Reclaim the streets, vanavond 22 uur parkeerplaats hoofdstation'. Helaas was uw persoonlijk Zürich correspondent niet ter plaatse. Hij zat namelijk nietsvermoedend aan een FLURRY terwijl half Zürich werd afgebroken. Het reclaim the streets feestje zorgde met zijn verrijdbare muziekwagens voor een vrolijke parade van feestgangers waar honderden mensen op af kwamen. Het feestje werd echter verstoord door links extremisten die de straatparade gebruikten als excuus voor een brute demonstratie. Met spuitbussen en stenen trokken zij door de straten om het kapitalisme, de politie en de Verenigde straten met geweld te veroordelen. Daar waar het begon met leuzen als 'Fuck the police' and Down Down U.S.A. in graffiti eindigde het in het vernielen van onder de Mac Donalds gevel, een Bang & Olafsen winkel en de omstreden Amerikaanse bar Hooters. Een onderbezette politie wist zich amper raad en wist ternauwernood de brutaalsten op te pakken. De diehards feestten door, ramen werden afgeplakt. Daar waar Zürich zo vredig en rustig lijkt heeft het dus ook zijn donkere kant. Het is de realiteit van de Langstrasse, het uitgaansgebied bij mij om de hoek; drugs, hoeren en sinds kort kapotte gevels met antikapitalistische leuzen.

De vernielingen aan de Langstrasse

Gelukkig is de rust in de stad terug gekeerd en gaat het leven hier geroutineerd z'n gangetje. Met eindeloos veel trams, weinig files en heerlijke berglucht. Kan de stad natuurlijk nog zo mooi zijn, zonder kamer ben je nergens. Dus zette mijn zoektocht zich gestaag voort. Tot afgelopen dinsdag. In de middagpauze van het Sprachencentrum sprong ik een tram in voor de bezichting van een rijtjeshuis aan de rand van het centrum. Twee vrolijke meiden lieten hun oude woonhuis zien inclusief beschikbare kamer en tuin. Na een leuk gesprek leek het ze beide overbodig me te laten wachten op een telefoontje; ik mocht er in. Dus heb ik naast een slaapadres voor de komende drie weken nu ook een plek voor het hele semester. Met twee te repareren fietsen in de achtertuin kan dat haast niet anders dan fantastisch worden. Groot geheim is de ongebruikte zolder waar ik een half leger onderdak kan bieden.

Met m'n tramabbonement, collegekaart en nieuwe hardloopschoenen lijk ik m'n rug aardig in de bergwind te kunnen draaien. Met m'n eerste Schwyzerdütsch begroet ik reeds de local die mij vervolgens in geuren en kleuren verteld hoe mooi de lente hier is. Binnenkort hang ik mijn spiegereflex maar weer eens om de nek om Zürich's charme in beeld de wereld in te sturen. Tot dusver uw Zürich correspondent voor vandaag.

Schrijven in de keuken

De flashpacker en z'n Flurry

Dan mag ik niet veel meer bij me hebben dan 2 spijkerbroeken en drie boxershorts, wel beschik ik over twee camera's en een laptop. Dat is dus wakker worden met pijn in de onderrug vanwege het gebrek aan een goed kussen, maar wel de mogelijkheid hebben om je slaapplek high resolution vast te leggen en á la minute digtaal de wereld in te sturen. Helaas zijn de digitale mogelijkheden op mijn huidige slaapplek wat beperkter dan gehoopt en zag ik mij gedwongen door te stad te zwerven op zoek naar draadloze netwerken (mijn gastheer heeft een iphone en om die reden thuis geen internet).

Gezien na negenen de Starbucks niet meer open is sta je dan hopeloos met je laptop onder de arm in de rij bij de Mac Donalds. 'Hebben jullie hier draadloos internet'. - Jazeker! -. 'Doe me dan maar een FLURRY'. - Alleen een FLURRY? -. 'Ja, alleen een FLURRY'. Ik lach om mezelf als ik even later in de hamburgerlucht mijn laptop openvouw tussen de Zwitserse tieners en hopeloze zakenlieden. Nood breekt wet. Dus schrijf ik met softijs aan mijn vingertoppen snel wat enthousiaste mailtjes naar beschikbare kamers. Nog een blog-bericht de deur uit en snel weer weg.

De kamerbezichtingen verschillen enigzins van het Delftse systeem zoals ik dat ken. Geen massale bijeenkomsten van wanhopige studenten, maar netjes een voor een op verschillende tijdstippen. Geen snelle besluitvorming, maar dagen wachten op een reactie om te horen of je het al dan niet bent geworden. Maar nog voordat de eerste Zwitser heeft kunnen reageren ben ik voorlopig onder de pannen door het treffen van een Delftenaar. Door het betrekken van een nieuwe kamer kan ik in zijn huidige kamer betrekken zodat ik deze maand rustig kan verder zoeken. Dus heb ik binnenkort naast een slaapplek ook de beschikking over een internetverbinding; een absolute meerwaarde. Ik sla m'n tekstbestand nu op en ga voor de laatste keer nog maar eens een FLURRY halen.

Hoofdgebouw ETH (centrum)

Ordnung must sein

Locatie: Zürich Hauptbahnhof. Doel: Abbonement kopen voor het openbaar vervoer.

Ik trek nummer 219. Nummer 218 blijft steken in de machine. In de ovale hal springt kassa 6 van 217 op 218. Met een net iets te vrolijke pasfoto ben ik klaar voor mijn Halbes-tax abbo. 'Zou ik u nummer even mogen zien'. - Maar natuurlijk; ik heb 219. 'Nummer 218 is aan de beurt'. - Dat heb ik gezien ja, maar nummer 218 is in het apparaat blijven steken, daarom sta ik hier. 'Toch zou ik even af willen wachten wat er met 218 is gebeurt'. - Ik frons m'n wenkbrauwen -. 'Die vrouw achter je, is dat 218?'. Nee, dat is 218 niet. 'Hey kassa 3 staat op 218'. O ja, dat had ik nog niet gezien. Maar daar is dus niemand. 'Maar daar had u dus eigenlijk moeten zijn.' - Ik begrijp het, mijn welgemeende excuseses voor mijn onoplettendheid.- Kassa 3 springt ondertussen op 220. 'Misschien is er inderdaad niemand met 218'. Nee volgens mij ook niet. 'Weet je wat, anders ga je maar gewoon zitten, dan help ik je wel even'. Wat geschikt!

Locatie: ETH Universiteitscomplex. Doel: een verbinding met het internet maken

- Guten Tag -. 'Grüezi'. Ik ben uitwisselingsstudent. 'Aha.' Ik zou graag een verbinding met het internet willen maken. 'Het semester is nog niet begonnen.' Dat begrijp ik ja. 'Tijdens het semester krijg je daar een account voor'. Dat weet ik, maar ik zou graag nu al verbinding willen maken met jullie netwerk, is een gast account mogelijk. 'O, dat is niet de normale gang van zaken. Maar 1 verdieping lager, 3 deuren verder kunnen ze je misschien wel helpen'. Ok, vriendelijk bedankt'. (1 verdieping lager, 3 deuren verder). 'Grüezi!'. 'Nu al verbinding maken? Dat is niet de normale gang van zaken'. - Daar heb ik alle begrip voor, maar kunnen jullie mij toch helpen.- 'Op het moment niet. Als je een brief aan de professor schrijft met een speciaal verzoek dan kan hij ons daarvoor misschien opdracht geven'. Dat klinkt wat omslachtig. 'Dat is het ook'. - Maar de enige manier?- 'Ja, verder kan ik je niet helpen. Als jij een mailtje stuur aan de assistent van de professor, zal hij overleggen met de professor zelf. Deze geeft dan opdracht aan de assistent ons een berichtje te sturen aan ons. Ik zal dan 2 deuren verder je gast account laten aanmaken.' Aha. Vriendelijk bedankt voor uw tijd en moeite mij te woord te staan.

Ingang Zürich Hauptbahnhof